مقایسه اثربخشی بسته درمانی مبتنی بر رویکرد عصب‌روان‌شناختی و درمان پذیرش و تعهد بر فاجعه‌سازی درد، تحمل پریشانی و دوسوگرایی در ابراز هیجان در بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس

چکیده

هدف: هدف این پژوهش مقایسه اثربخشی بسته درمانی مبتنی بر رویکرد عصب‌روان‌شناختی و درمان پذیرش و تعهد بر فاجعه‌سازی درد، تحمل پریشانی و دوسوگرایی هیجانی در بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس بود. روش‌شناسی: این مطالعه به‌صورت شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری دوماهه انجام شد. پنجاه‌ویک بیمار مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس به‌صورت در دسترس انتخاب و سپس به‌طور تصادفی در سه گروه آزمایش اول (بسته عصب‌روان‌شناختی)، آزمایش دوم (درمان پذیرش و تعهد) و گروه کنترل جای‌دهی شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه فاجعه‌سازی درد، تحمل پریشانی و دوسوگرایی در ابراز هیجان بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس مختلط با اندازه‌گیری مکرر و آزمون‌های تعقیبی اجرا شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد اثر زمان، گروه و تعامل زمان×گروه برای هر سه متغیر معنادار است. برای فاجعه‌سازی درد، عامل زمان (F=142.31, p<0.001, η²=0.711)، تعامل (F=5.87, p=0.019) و اثر بین‌گروهی (F=6.12, p=0.017) معنادار بود. برای تحمل پریشانی نیز عامل زمان (F=120.45, p<0.001, η²=0.675)، تعامل (F=6.87, p=0.002) و اثر گروه (F=8.79, p=0.004) معنادار گزارش شد. در متغیر دوسوگرایی هیجانی، عامل زمان (F=95.42, p<0.001)، تعامل (F=8.16, p=0.001) و اثر بین‌گروهی (F=7.58, p=0.008) معنادار بود. مقایسه‌های تعقیبی نشان داد گروه عصب‌روان‌شناختی نسبت به ACT و کنترل بهبود بیشتری در همه متغیرها داشته است. نتیجه‌گیری: هر دو مداخله در بهبود پیامدهای روان‌شناختی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس مؤثر بودند، اما بسته درمانی مبتنی بر رویکرد عصب‌روان‌شناختی اثر قوی‌تر و پایاتری نسبت به درمان پذیرش و تعهد نشان داد و می‌تواند به‌عنوان یک مداخله چندبعدی کارآمد در این بیماران توصیه شود.