مدلیابی ساختاری خودمراقبتی در بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر بر اساس روابط موضوعی و تیپ شخصیتی D: نقش میانجی موازی حمایت اجتماعی ادراکشده و ناگویی هیجانی
کلمات کلیدی:
خودمراقبتی, بیماری عروق کرونر, روابط موضوعی, تیپ شخصیتی D, حمایت اجتماعی ادراکشده, ناگویی هیجانی, مدلیابی معادلات ساختاریچکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف آزمون مدل ساختاری خودمراقبتی در بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر بر اساس روابط موضوعی و تیپ شخصیتی D، با نقش میانجی موازی حمایت اجتماعی ادراکشده و ناگویی هیجانی انجام شد. روششناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی از نوع مدلیابی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی بود. جامعه آماری شامل بیماران دارای تشخیص قطعی بیماری عروق کرونر مراجعهکننده به بیمارستانهای آموزشی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در سال ۱۴۰۳ بود که از میان آنان ۲۴۳ نفر به روش نمونهگیری تصادفی سیستماتیک انتخاب شدند. دادهها با استفاده از پرسشنامه خودمراقبتی، پرسشنامه روابط موضوعی، مقیاس تیپ شخصیتی D، مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراکشده و پرسشنامه ناگویی هیجانی تورنتو گردآوری شد. تحلیل دادهها با نرمافزارهای SPSS نسخه 24 و SmartPLS نسخه 3 و با استفاده از مدلیابی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی و آزمون سوبل برای بررسی اثرهای غیرمستقیم انجام شد. سطح معناداری 0.05 در نظر گرفته شد. یافتهها: مدل ساختاری از برازش مطلوبی برخوردار بود (SRMR=0.060) و 52.5 درصد از واریانس خودمراقبتی را تبیین کرد. تیپ شخصیتی D بر حمایت اجتماعی ادراکشده (β=-0.566، p<0.001) و خودمراقبتی (β=-0.188، p=0.004) اثر منفی و بر ناگویی هیجانی اثر مثبت داشت (β=0.281، p=0.005). روابط موضوعی بر حمایت اجتماعی ادراکشده (β=0.285، p=0.003) و خودمراقبتی (β=0.246، p=0.003) اثر مثبت و بر ناگویی هیجانی اثر منفی داشت (β=-0.500، p<0.001). حمایت اجتماعی ادراکشده خودمراقبتی را بهطور مثبت (β=0.257، p=0.001) و ناگویی هیجانی آن را بهطور منفی پیشبینی کرد (β=-0.431، p<0.001). همچنین، اثرهای غیرمستقیم اختصاصی از طریق هر دو میانجی معنادار بود و حمایت اجتماعی ادراکشده و ناگویی هیجانی بهصورت موازی و جزئی، رابطه تیپ شخصیتی D و روابط موضوعی با خودمراقبتی را میانجیگری کردند. نتیجهگیری: خودمراقبتی در بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر تحت تأثیر همزمان ویژگیهای شخصیتی، بازنماییهای بینفردی، ظرفیت پردازش هیجان و منابع حمایت اجتماعی قرار دارد.
دانلودها
مراجع
Ahadi, H., Sadeghian, S., Ashayeri, H., & Habibi Asgarabad, M. (2015). Psychological Factors Affecting the Severity of Coronary Artery Disease: The Mediating Role of Unhealthy Behaviors https://civilica.com/doc/1263379 https://civilica.com/doc/1263379
Azadfallah, P., Abbasi, L., Fathi Ashtiani, A., & Farahani, H. (2021). Analysis of Dominant Object Relations Patterns in Iranian Couples. Developmental Psychology (Iranian Psychologists), 17(67), 245. https://sid.ir/paper/1073610/fa
Bagheri, M., & Khodaei, A. (2021). The Relationship of Mindfulness, Differentiation of Self, and Alexithymia with Borderline Personality Traits. Journal of Preventive Care in Nursing & Midwifery, 11(2), 38.
Bagheri, M., & Sotoudeh Asl, M. (2024). Assessment of Personality and Locus of Control in Patients with Coronary Heart Disease. Clinical Psychology and Personality, 22(2), 217. https://doi.org/10.22070/cpap.2024.19100.1542
Balaji, A. B., Claussen, A. H., Smith, D. C., Visser, S. N., Morales, M. J., & Perou, R. (2020). Social Support and Perceived Stress Among Caregivers of Children with Autism Spectrum Disorders. Journal of Autism and Developmental Disorders, 50(3), 1128-1137. https://doi.org/10.1007/s10803-019-04324-7
Balkıs, M., & Duru, E. (2019). The Protective Role of Rational Beliefs on the Relationship Between Irrational Beliefs, Emotional States of Stress, Depression and Anxiety. Journal of Rational-Emotive & Cognitive-Behavior Therapy, 37(1), 96-112.
Bliton, C. F., Wolford-Clevenger, C., Zapor, H., Elmquist, J., Brem, M. J., Shorey, R. C., & Stuart, G. L. (2016). Emotion Dysregulation, Gender, and Intimate Partner Violence Perpetration: An Exploratory Study in College Students. Journal of family violence, 31, 371-377.
Bolghan-Abadi, M. (2023). The Mediating Role of Generalized Anxiety in the Relationship Between Type D Personality and Quality of Life and General Health in Cardiovascular Patients. Health Psychology, 12(48), 61. https://doi.org/10.30473/hpj.2024.67108.5753
Campos, B., & Keltner, D. (2022). Cultural Influences on Emotional Suppression and Social Functioning. Journal of Cross-Cultural Psychology, 53(7), 613-628. https://doi.org/10.1177/00220221221099972
Chang, M. C., & Tsai, Y. F. (2020). Effects of Emotional Regulation Strategies on Social Support Perception and Health Outcomes in Post-Myocardial Infarction Patients. Heart & Lung, 49(6), 775-782. https://doi.org/10.1016/j.hrtlng.2020.08.006
Chen, H., Wang, X., & Zhang, L. (2022). Psychological Predictors of Self-Care Behaviors in Coronary Heart Disease Patients: The Mediating Effect of Perceived Social Support. Psychology & Health, 37(3), 381-395. https://doi.org/10.1080/08870446.2021.1951234
Chen, X., Wang, Y., Tian, R., & Zhang, L. (2021). Perceived Social Support, Resilience and Mental Health Among Patients with COVID-19 Infection in China: A Cross-Sectional Study. European Journal of Psychotraumatology, 12(1), 1889202. https://doi.org/10.1080/20008198.2021.1889202
Costabile, T., Capretti, V., Abate, F., Liguori, A., Paciello, F., Pane, C., & Saccà, F. (2018). Emotion Recognition and Psychological Comorbidity in Friedreich’s Ataxia. The Cerebellum, 17, 336-345.
Cummings, D. M., Nouryan, C., & Waters, C. (2023). Psychological Factors and Their Impact on Self-Care in Coronary Artery Disease Patients. Journal of Behavioral Medicine, 46(3), 420-433. https://doi.org/10.1007/s10865-022-00374-9
DeYoung, C. G., & Krueger, R. F. (2023). Integrative Approaches to Personality Assessment: Advances and Implications. Annual Review of Clinical Psychology, 19, 269-297. https://doi.org/10.1146/annurev-clinpsy-092122-070336
Fan, H., Sun, J., & Wang, Z. (2024). The Impact of Personality Traits on Self-Care Adherence in Patients with Coronary Artery Disease: A Longitudinal Study. International Journal of Behavioral Medicine, 31(1), 24-32. https://doi.org/10.1007/s12529-023-10301-z
Fernandez, S., & Braganza, S. (2022). Cultural Influences on Self-Care Behaviors of Patients with Coronary Artery Disease. Patient Education and Counseling, 105(3), 621-628. https://doi.org/10.1016/j.pec.2021.09.012
Fleeson, W., & Jayawickreme, E. (2021). Whole Trait Theory. In The Oxford Handbook of Personality and Social Psychology (pp. 133-154). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780195376746.013.9
Grande, G., Romppel, M., & Fuchs, A. (2021). The Type D Personality Construct: A Meta-Analysis of Prospective Studies on Health Outcomes. Health Psychology Review, 15(2), 246-269. https://doi.org/10.1080/17437199.2020.1866102
Green, C. A., & Vu, A. (2022). Mobile App-Based Self-Care Interventions for Coronary Artery Disease: A Scoping Review. Digital Health, 8, 20552076221074406. https://doi.org/10.1177/20552076221074406
Gross, J. J., & John, O. P. (2020). Emotion Regulation Processes and Well-Being: Toward a Framework Integrating Inhibition and Expression. Current Directions in Psychological Science, 29(4), 324-329. https://doi.org/10.1177/0963721420915586
Gupta, S., Bharti, B., & Malhotra, N. (2021). Psychological Factors Influencing Self-Care Behaviors in Coronary Artery Disease Patients: A Systematic Review. Behavioral Medicine, 47(2), 101-112. https://doi.org/10.1080/08964289.2021.1877743
Hamill, S., & Bugge, C. (2023). Exploring Patients’ Perceptions of Barriers to Self-Care in Coronary Artery Disease. Patient Preference and Adherence, 17, 691-701. https://doi.org/10.2147/PPA.S390018
He, L., & Wang, Y. (2022). Social Support as a Mediator Between Anxiety and Self-Care in Coronary Artery Disease Patients. Journal of Cardiovascular Nursing, 37(6), 482-489. https://doi.org/10.1097/JCN.0000000000000803
He, Y., & Liu, Y. (2021). Perceived Social Support and Self-Management Behaviors in Patients with Chronic Illness: The Mediated Role of Emotional Regulation. Journal of Health Psychology, 26(7), 966-976. https://doi.org/10.1177/1359105320903521
Khalil al-Rahman, A., & Yousefi, Z. (2019). Multiple Relationships of Early Maladaptive Schemas, Family Relationships, and Maternal Personality with Alexithymia in Elementary School Children https://civilica.com/doc/1277223 https://civilica.com/doc/1277223
MamSharifi, P., Sohrabi, F., Borjali, A., Hoseinsabet, F., & Zamanpour, E. (2025). Developing and validating a self-care program for the prevention of pornography based on psycho-linguistic dimensions and pathological personality traits. Ethic in research. https://doi.org/IR/ethics.2025.84423.1242
Thapa, A., Kang, J., Chung, M. L., Wu, J.-R., Biddle, M., Cha, G., & Moser, D. K. (2025). Self-Care, Perceived Social Support, and Health-Related Quality of Life in Patients With Heart Failure. Nursing research, 74(4), 258-265. https://doi.org/10.1097/nnr.0000000000000820
Thomas, J. J., Sosa, A. V. Y., & Fuentes, S. P. S. (2025). Type 2 Diabetes Self-Care in Oxcutzcab, Yucatan, Mexico: The Role of Mental Health. Journal of Transcultural Nursing, 36(4), 438-446. https://doi.org/10.1177/10436596251323579
Vega-Martínez, M. D. C., López-Martínez, C., & Del-Pino-Casado, R. (2025). Sense of coherence and self-care in people with diabetes: systematic review. medRxiv. https://doi.org/10.1101/2025.01.16.25320434
دانلودها
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Mojtaba Rabani, Reza Bagherian Sararoudi, Hamidreza Nikyar, Hasan Rezaei jamalouei (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
