تدوین و ارزیابی بسته آموزشی تعامل مادر–فرزند بر اساس تجربه زیسته آنان بر همدلی در نوجوانان دختر دارای مشکلات عاطفی–رفتاری

زینب  غزنوی کاشانی; فرح ناز نورمحمدی; حمیدرضا  رضازاده بهادران

نویسندگان

زینب غزنوی کاشانی گروه روانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Author https://orcid.org/0009-0008-6519-1895
فرح ناز نورمحمدی گروه مشاوره، واحد تهران مرکزی، ،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران Author https://orcid.org/0000-0002-3890-6858
حمیدرضا رضازاده بهادران گروه مشاوره، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Author https://orcid.org/0000-0001-6206-1309

کلمات کلیدی:

مشکلات عاطفی رفتاری, بسته‌ی آموزشی, نوجوان دختر, همدلی, تعامل مادر, فرزند

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر تدوین و ارزیابی اثربخشی یک بسته آموزشی تعامل مادر–فرزند مبتنی بر تجربه زیسته مادران بر میزان همدلی در نوجوانان دختر دارای مشکلات عاطفی–رفتاری بود. روش‌شناسی: این پژوهش به‌صورت آمیخته اکتشافی انجام شد. در بخش کیفی، 20 مادر دارای دختران نوجوان با مشکلات عاطفی–رفتاری با روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بررسی شدند و داده‌ها با کدگذاری تحلیل گردید. در بخش کمی، 16 شرکت‌کننده در قالب گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 8 نفر) در طرح شبه‌آزمایشی با پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دوماهه قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل CBCL، پرسشنامه همدلی و مقیاس تعامل والد–فرزند بود. داده‌ها با تحلیل واریانس آمیخته تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد اثر زمان، گروه و تعامل زمان×گروه بر همدلی معنادار است (p<0.001). گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل افزایش معناداری در نمرات همدلی در پس‌آزمون و پیگیری نشان داد و اثر مداخله پایدار باقی ماند. اندازه اثرها نشان‌دهنده سهم قابل توجه مداخله در تغییرات متغیر وابسته بود. نتیجه‌گیری: بسته آموزشی تعامل مادر–فرزند مبتنی بر تجربه زیسته می‌تواند به‌طور معناداری موجب افزایش همدلی در نوجوانان دختر دارای مشکلات عاطفی–رفتاری شود و به‌عنوان یک مداخله مؤثر در حوزه سلامت روان خانواده قابل استفاده است.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Aguayo, L. V., Bocanegra, M. R., García, R. F., & Velasco, L. A. (2021). Meta-Analysis of the Efficacy and Effectiveness of Parent Child Interaction Therapy (PCIT) for Child Behaviour Problems. Psicothema, 33(4), 544-555. https://doi.org/10.7334/psicothema2021.70

Alikhani, M., Shoa'a Kazemi, M., & Khalatbari, J. (2022). Predicting the Parent-Child Relationship on Behavioral Disorders with Empathy Mediated in Adolescents 12 to 15 Years Old. A New Approach to Education of Children, 4(3), 153-161.

Bertelsen, H., Hayes, L., White, J., & Williams, P. (2019). The Role of Mothers in Adolescent Girls' Emotional and Social Development. Journal of Adolescent Research, 34(5), 521-538.

Chan, H. H. K., Kwong, H. Y. C., Shu, G. L. F., Ting, C. Y., & Lai, F. H. Y. (2021). Effects of Experiential Learning Programmes on Adolescent Prosocial Behaviour, Empathy, and Subjective Well-Being: A Systematic Review and Meta-Analysis. Frontiers in psychology, 12, 709699. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.709699

Derome, M., Morosan, L., Heller, P., & Debbané, M. (2025). Atypical Functional Connectome Is Associated with Low Reflective Functioning in Incarcerated Adolescents. Frontiers in Psychiatry, 15, 1385782. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2024.1385782

Esmaeili, M., Tavakoli, M., Yaghobian, F., Esmaeili, L., & Mahdavi, S. (2014). Effectiveness of Social Skills Group Training on Strengths and Behavioral Difficulties in Daughters of Veterans and Martyrs Families. Knowledge & Research in Applied Psychology, 15(2), 86-95.

Hashemi, Z., & Einy, S. (2021). The Effectiveness of Parent-Child Interactive Therapy on Parenting Stress and Parenting Self-Efficacy of Mothers of Children with Learning Disabilities. Journal of Learning Disabilities, 10(3), 380-393. https://doi.org/10.32598/JLD.10.3.7

Hojati, M., Abasi, M., & Ghadampour, E. (2022). Modeling of Aggression in School Based on Family Functioning, Neuroticism, School Climate: The Mediating Role of Belief to Aggression, Empathy, and School Attachment. Social Psychology Research, 12(47), 77-98. https://doi.org/10.22034/spr.2022.348821.1763

Hsieh, H. F., Mistry, R., Kleinsasser, M. J., Puntambekar, N., Gupta, P. C., Raghunathan, T., McCarthy, W., Córdova, D., Maharjan, G., Desai, M. B., Narake, S., & Pednekar, M. S. (2023). Family Functioning within the Context of Families with Adolescent Children in Urban India. Family Process, 62(1), 287-301. https://doi.org/10.1111/famp.12784

Shokouhi Yekna, M., & Parand, A. (2022). Behavioral Disorders of Children and Adolescents (3rd ed.). Timourzadeh Publications.

Stern, J. A., Bailey, N. A., Costello, M. A., Hellwig, A. F., Mitchell, J., & Allen, J. P. (2024). Empathy across Three Generations: From Maternal and Peer Support in Adolescence to Adult Parenting and Child Outcomes. Child development, 95(5), 1628-1640. https://doi.org/10.1111/cdev.14109

Thomas, R., Abell, B., Webb, H., Avdagic, E., & Zimmer-Gembeck, M. (2017). Parent-Child Interaction Therapy: A Meta-Analysis. Pediatrics, 140, e20170352. https://doi.org/10.1542/peds.2017-0352

Timmer, S. G., Hawk, B., Usacheva, M., Armendariz, L., Boys, D. K., & Urquiza, A. J. (2023). The Long and the Short of It: A Comparison of the Effectiveness of Parent-Child Care (PC-CARE) and Parent-Child Interaction Therapy (PCIT). Child Psychiatry & Human Development, 54(1), 255-265. https://doi.org/10.1007/s10578-021-01257-9

Wu, L., Ding, F., Hu, T., Cheng, G., & Chen, X. (2021). Daily Stress and Behavioral Problems in Chinese Children: The Moderating Roles of Family Functioning and the Classroom Environment. Frontiers in psychology, 12, 742293. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.742293

Zhang, Z., Xu, Y., Wang, Y., Yao, B., Ritchie, D., Wu, T., & Li, T. J. J. (2024). Storybuddy: A Human-AI Collaborative Chatbot for Parent-Child Interactive Storytelling with Flexible Parental Involvement. Proceedings of the 2024 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems, https://doi.org/10.1145/3491102.3517479