بررسی رابطه استفاده نادرست از شبکههای اجتماعی با فرسودگی تحصیلی با نقش واسطهای تکنواسترس در دانشجویان
کلمات کلیدی:
استفاده نادرست از شبکههای اجتماعی, تکنواسترس, فرسودگی تحصیلی, دانشجویان, مدلیابی معادلات ساختاریچکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه استفاده نادرست از شبکههای اجتماعی با فرسودگی تحصیلی با نقش واسطهای تکنواسترس در دانشجویان دانشگاه پیام نور مرکز مشهد انجام شد. روششناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا توصیفی-همبستگی از نوع مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانشجویان دانشگاه پیام نور مرکز مشهد در نیمسال تحصیلی 1404.1403 بود که از میان آنان 384 نفر با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی طبقهای انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری دادهها شامل پرسشنامه اعتیاد به شبکههای اجتماعی برگن، پرسشنامه فرسودگی تحصیلی برسو و همکاران و پرسشنامه تکنواسترس تارافدار و همکاران بود. دادهها با استفاده از نرمافزارهای SPSS-27 و AMOS-26 تحلیل شدند و برای بررسی روابط بین متغیرها از ضریب همبستگی پیرسون و مدلیابی معادلات ساختاری استفاده شد. یافتهها: نتایج نشان داد که استفاده نادرست از شبکههای اجتماعی با تکنواسترس (0.61=r، 0.01>P) و فرسودگی تحصیلی (0.54=r، 0.01>P) رابطه مثبت و معنادار دارد. همچنین تکنواسترس با فرسودگی تحصیلی رابطه مثبت و معناداری داشت (0.67=r، 0.01>P). نتایج مدلیابی معادلات ساختاری نشان داد که استفاده نادرست از شبکههای اجتماعی دارای اثر مستقیم بر تکنواسترس (0.63=β، 0.001>P) و فرسودگی تحصیلی (0.29=β، 0.001>P) است. علاوه بر این، تکنواسترس اثر مستقیم و معناداری بر فرسودگی تحصیلی داشت (0.52=β، 0.001>P). همچنین اثر غیرمستقیم استفاده نادرست از شبکههای اجتماعی بر فرسودگی تحصیلی از طریق تکنواسترس معنادار بود (0.33=β، 0.001>P). نتیجهگیری: نتایج پژوهش نشان داد که استفاده نادرست از شبکههای اجتماعی میتواند از طریق افزایش تکنواسترس، فرسودگی تحصیلی دانشجویان را تشدید کند. بنابراین، آموزش مهارتهای مدیریت استفاده از شبکههای اجتماعی، ارتقای سواد دیجیتال و اجرای برنامههای کاهش تکنواسترس میتواند نقش مؤثری در کاهش فرسودگی تحصیلی دانشجویان داشته باشد.
دانلودها
مراجع
Alshamaila, Y., Awwad, F. A., Masa’deh, R. e., & Farfoura, M. E. (2023). Complexities, Challenges, and Opportunities of Mobile Learning: A Case Study at the University of Jordan. Sustainability, 15(12), 9564. https://doi.org/10.3390/su15129564
Arain, S., & Arain, M. A. (2023). Technostress Level in Prospective Teachers at Higher Education Institution. Academy of Education and Social Sciences Review, 3(2), 111-119. https://doi.org/10.48112/aessr.v3i2.468
Braunheim, L., Otten, D., Kasinger, C., Brähler, E., & Beutel, M. E. (2022). Individual and Work-Related Predictors of Exhaustion in East and West Germany. International journal of environmental research and public health, 19(18), 11533. https://doi.org/10.3390/ijerph191811533
Dunaetz, D. R. (2022). When Technology Does More Harm Than Good: Technostress in Missionary Contexts. https://doi.org/10.31219/osf.io/w7b32
Gemmano, C. G., Manuti, A., Girardi, S., & Balenzano, C. (2023). From Conflict to Balance: Challenges for Dual-Earner Families Managing Technostress and Work Exhaustion in the Post-Pandemic Scenario. International journal of environmental research and public health, 20(8), 5558. https://doi.org/10.3390/ijerph20085558
Gonçalves, S. P., & Santos, J. V. d. (2022). Smartphone Use Side-by-Side With Burnout: Mediation of Work–Family Interaction and Loneliness. International journal of environmental research and public health, 19(11), 6692. https://doi.org/10.3390/ijerph19116692
Kasemy, Z. A., Sharif, A. F., Barakat, A., Abdelmohsen, S. R., Hassan, N. H., Hegazy, N. N., Sharfeldin, A., El-Ma'doul, A. S., Alsawy, K. A., Shereda, H. M. A., & Abdelwanees, S. (2022). Technostress Creators and Outcomes Among Egyptian Medical Staff and Students: A Multicenter Cross-Sectional Study of Remote Working Environment During COVID-19 Pandemic. Frontiers in Public Health, 10. https://doi.org/10.3389/fpubh.2022.796321
Kasim, N. M., Fauzi, M. A., Yusuf, M. F., & Wider, W. (2022). The Effect of WhatsApp Usage on Employee Innovative Performance at the Workplace: Perspective From the Stressor–Strain–Outcome Model. Behavioral Sciences, 12(11), 456. https://doi.org/10.3390/bs12110456
Klingelhoefer, J., & Meier, A. (2023). Social Media and Well-Being at Work, at Home, and in-Between: A Review. 398-418. https://doi.org/10.4337/9781789906769.00032
Kulikowski, K., Przytuła, S., Sułkowski, Ł., & Rašticová, M. (2022). Technostress of Students During COVID-19 - A Sign of the Time? Human Technology, 18(3), 234-249. https://doi.org/10.14254/1795-6889.2022.18-3.3
Li, X., & Liu, D. (2022). The Influence of Technostress on Cyberslacking of College Students in Technology-Enhanced Learning: Mediating Effects of Deficient Self-Control and Burnout. International journal of environmental research and public health, 19(18), 11800. https://doi.org/10.3390/ijerph191811800
Mahapatra, M., & Ford, D. P. (2024). Technostress and Disengagement From Knowledge Sharing: Insights From Pre-Pandemic and Mid-Pandemic Data Sets. Journal of Knowledge Management, 28(9), 2689-2711. https://doi.org/10.1108/jkm-08-2023-0711
Marrinhas, D., Santos, V., Salvado, C., Pedrosa, D., & Pereira, A. (2023). Burnout and Technostress During the COVID-19 Pandemic: The Perception of Higher Education Teachers and Researchers. Frontiers in Education, 8. https://doi.org/10.3389/feduc.2023.1144220
Marsh, E., Vallejos, E. P., & Spence, A. (2024). Overloaded by Information or Worried About Missing Out on It: A Quantitative Study of Stress, Burnout, and Mental Health Implications in the Digital Workplace. Sage Open, 14(3). https://doi.org/10.1177/21582440241268830
Meyer, S.-C., & Tisch, A. (2023). Exploring the Relationship Between Techno-Unreliability at Work and Burnout. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 66(3), 185-191. https://doi.org/10.1097/jom.0000000000003008
Muhamad, N. A., Maamor, N. H., Jamalluddin, N. H., Rosli, I. A., Leman, F. N., Tengku Puteri Nadiah Tengku Baharudin, S., Misnan, N. S., Abdullah, N., Johari, M. Z., Chemi, N., & Ibrahim, N. M. (2025). Technostress and Its Associated Factors: Burnout and Fatigue Among Malaysian Healthcare Workers (HCWs) in State Hospitals. PLoS One, 20(3), e0319506. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0319506
Naga, J. F., & Ebardo, R. (2025). Social Network Sites (SNS) an Archetype of Techno-Social Stress: A Systematic Review. Heliyon, 11(1), e41119. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e41119
Niu, L., Wang, X., Wallace, M. P., Pang, H., & Xu, Y. (2022). Digital Learning of English as a Foreign Language Among University Students: How Are Approaches to Learning Linked to Digital Competence and Technostress? Journal of Computer Assisted Learning, 38(5), 1332-1346. https://doi.org/10.1111/jcal.12679
Oksa, R., Pirkkalainen, H., Salo, M., Savela, N., & Oksanen, A. (2022). Professional Social Media-Enabled Productivity: A Five-Wave Longitudinal Study on the Role Of professional Social Media Invasion, Work Engagement And work Exhaustion. Information Technology and People, 35(8), 349-368. https://doi.org/10.1108/itp-11-2021-0899
Pansini, M., Buonomo, I., Vincenzi, C. D., Ferrara, B., & Benevene, P. (2023). Positioning Technostress in the JD-R Model Perspective: A Systematic Literature Review. Healthcare, 11(3), 446. https://doi.org/10.3390/healthcare11030446
Pourahmad, Z., & ̧c, H. K. (2023). Analyzing the Influence of Technostress on Students: A Systematic Literature Review. 83-97. https://doi.org/10.5121/csit.2023.132106
Rodriguez-Barboza, J. R., Flor de María Sánchez, A., Díaz, E. M. A., Vásquez-Pajuelo, L., Goigochea-Parks, D. I., & Lourdes Ivonne del Carmen, A.-A. (2023). Psychological Well-Being and Technostress: Challenges in Health and Job Performance Among English Teachers. Salud Ciencia Y Tecnología, 3, 618. https://doi.org/10.56294/saludcyt2023618
Tell, A., Westenhöfer, J., Harth, V., & Mache, S. (2023). Stressors, Resources, and Strain Associated With Digitization Processes of Medical Staff Working in Neurosurgical and Vascular Surgical Hospital Wards: A Multimethod Study. Healthcare, 11(14), 1988. https://doi.org/10.3390/healthcare11141988
Tu, L., Jiang, H., & Dai, L. (2025). Technostress, Burnout, and Job Satisfaction: An Empirical Study of STEM Teachers’ Well-Being and Performance. Behavioral Sciences, 15(7), 992. https://doi.org/10.3390/bs15070992
Wang, Q., Zhao, G., & Cheng, Z. (2022). Examining the Moderating Role of Technostress and Compatibility in EFL Learners’ Mobile Learning Adoption: A Perspective From the Theory of Planned Behaviour. Frontiers in psychology, 13. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.919971
Wang, X., & Yu, X. (2024). Art Students’ Technostress, Perceived Usefulness, Satisfaction, and Continuance Intention to Use Mobile Educational Applications. Sage Open, 14(2). https://doi.org/10.1177/21582440241260206
Wirth, T., Kraft, J., Marquardt, B., Harth, V., & Mache, S. (2024). Indicators of Technostress, Their Association With Burnout and the Moderating Role of Support Offers Among Nurses in German Hospitals: A Cross-Sectional Study. BMJ open, 14(7), e085705. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2024-085705
Yao, N., & Wang, Q. (2022). Technostress From Smartphone Use and Its Impact on University Students’ Sleep Quality and Academic Performance. The Asia-Pacific Education Researcher, 32(3), 317-326. https://doi.org/10.1007/s40299-022-00654-5
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Narjes Khatoon Zabihi Hesari (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
