اثربخشی درمان فراشناختی و درمان شفقت محور بر کاهش نشخوار ذهنی و اضطراب در بیماران وسواس فکری

شهلا نعمت ‏الهی; کریم افشاری نیا; سعیده‏ السادات حسینی; کیوان کاکابرایی; شیما پرندین

doi:10.61838/kman.pdmd.2.3.5

نویسندگان

شهلا نعمت ‏الهی دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاداسلامی، کرمانشاه، ایران Author https://orcid.org/0000-0002-3527-906X
کریم افشاری نیا استادیار، گروه روانشناسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه ، ایران Author https://orcid.org/0000-0002-4095-6037
سعیده‏ السادات حسینی استادیار، گروه روانشناسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاداسلامی، کرمانشاه، ایران Author https://orcid.org/0000-0003-3894-6582
کیوان کاکابرایی دانشیار، گروه روانشناسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاداسلامی، کرمانشاه، ایران Author https://orcid.org/0000-0001-7652-7376
شیما پرندین استادیار، گروه روانشناسی، واحد اسلام آباد غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلام آباد غرب، ایران Author https://orcid.org/0000-0001-9614-3353

DOI:

https://doi.org/10.61838/kman.pdmd.2.3.5

کلمات کلیدی:

درمان فراشناختی, درمان شفقت محور, نشخوار ذهنی, اضطراب, نشانه‏های طیف وسواس فکری-عملی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان فراشناختی و درمان شفقت محور بر کاهش نشخوار ذهنی، اضطراب افراد با نشانه‏های طیف وسواس فکری انجام شد. روش پژوهش حاضر از لحاظ گردآوری داده‎ها روش آزمایشی از نوع شبه آزمایشی و طرح آن پیش‏آزمون، پس‏آزمون با گروه کنترل بود و ازلحاظ هدف در زمره مطالعات کاربردی و از لحاظ روش در زمره پژوهش‏های کمّی بود. جامعه مورد مطالعه عبارت بود از کلیه مراجعه‏کنندگان زن که با تشخیص علائم طیف وسواس فکری- عملی به کلینیک‏های مشاوره و روان‏شناختی منطقه 5 شهر تهران در سال تحصیلی 99- 1398. به استناد مطالعات پیشین مجموعاً 45 نفر(هر گروه 15 نفر) با استفاده از روش نمونه‏گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل دو بسته آموزش درمان فراشناختی و آموزش درمان شفقت‏محور و سه پرسشنامه نشخوار فکری یوسفی (1384)، اضطراب ساراسون (1957) بودند. جهت تشخیص مراجعان با نشانه‏های وسواس فکری- عملی پرونده سنجش مراجعان در کلینیک مورد استفاده قرار گرفت. یافته های پژوهش بر اساس نتایج تحلیل کواریانس نشان داد که هر دو درمان موجب کاهش نشخوار ذهنی، اضطراب و نگرانی افراد با نشانه‏های طیف وسواس فکری- عملی بویژه وسواس فکری می‏شوند. همچنین نتایج نشان داد که درمان فراشناختی و شفقت‏محور، به یک اندازه می‏توانند بر کاهش نشخوار ذهنی، اضطراب و نگرانی موثر باشند. در نتیجه وقتی مراجعان با نشانه‏های طیف وسواس فکری – عملی نسبت به مهارت‏ها، احساسات و توانمندی‏های شناختی و اجتماعی و غیره آگاهی پیدا می‏کنند بر نشخوار ذهنی، اضطراب و نگرانی خود فایق می‏آیند، در نتیجه عملکرد مناسبی خواهند داشت.