بررسی شفقتدرمانی (CFT) بر احساس گناه بازمانده و بهزیستی روانشناختی با نقش واسطهای بخشش خود در سالمندان دچار ترومای ناشی از جنگ
کلمات کلیدی:
شفقتدرمانی (CFT), احساس گناه بازمانده, بهزیستی روانشناختی, بخشش خود, سالمندان, ترومای جنگچکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت (CFT) بر کاهش احساس گناه بازمانده و ارتقای بهزیستی روانشناختی با تبیین نقش واسطهای بخشش خود در سالمندان مواجه شده با ترومای ناشی از جنگ انجام شد. روششناسی: این پژوهش از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل سالمندان زن ساکن شهر کرمان در فروردینماه ۱۴۰۵ بود که تجربه ترومای ناشی از نبرد رمضان را داشتند. تعداد ۳۰ نفر به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب و بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش طی هشت جلسه تحت درمان متمرکز بر شفقت قرار گرفت و گروه کنترل در لیست انتظار باقی ماند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه احساس گناه بازمانده، مقیاس بهزیستی روانشناختی ریف و زیرمقیاس بخشش خود هارتلند بود. دادهها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر و تحلیل مسیر در نرمافزار SPSS-27 تحلیل شدند. یافتهها: نتایج تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر نشان داد که اثر زمان، گروه و تعامل زمان و گروه بر متغیرهای احساس گناه بازمانده، بهزیستی روانشناختی و بخشش خود معنادار است (001/0>P). یافتهها نشان دادند که شفقتدرمانی موجب کاهش معنادار احساس گناه بازمانده و افزایش معنادار بهزیستی روانشناختی و بخشش خود در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شده است. همچنین نتایج تحلیل مسیر نشان داد که بخشش خود نقش واسطهای معناداری در رابطه بین شفقتدرمانی و کاهش احساس گناه بازمانده (36/0=β غیرمستقیم) و نیز در رابطه بین شفقتدرمانی و افزایش بهزیستی روانشناختی (48/0=β غیرمستقیم) ایفا میکند. پایداری نتایج در مرحله پیگیری نیز تأیید شد. نتیجهگیری: بر اساس یافتههای پژوهش، درمان متمرکز بر شفقت با تقویت فرآیند بخشش خود، رویکردی اثربخش برای کاهش پیامدهای روانشناختی ناشی از ترومای جنگ در سالمندان محسوب میشود. این مداخله توانست از طریق کاهش خودسرزنشگری و افزایش نگرش مهربانانه نسبت به خویشتن، احساس گناه بازمانده را کاهش داده و سطح بهزیستی روانشناختی سالمندان را ارتقا دهد.
دانلودها
مراجع
Abudayya, A., Bruaset, G. T. F., Nyhus, H. B., Aburukba, R., & Tofthagen, R. (2023). Consequences of war-related traumatic stress among Palestinian young people in the Gaza Strip: A scoping review. Mental Health & Prevention, 32, 200305. https://doi.org/10.1016/j.mhp.2023.200305
Damavandian, A., Golshani, F., Saffarinia, M., & Baghdasarians, A. (2022). Effectiveness of compassion-focused therapy on aggression, self-harm behaviors, and emotional self-regulation in delinquent adolescents. Journal-of-Psychological-Science, 21(112), 797-818. https://doi.org/10.52547/JPS.21.112.797
Davidson, A. C., & Mellor, D. J. (2021). The adjustment of children of Australian Vietnam veterans: is there evidence for the transgenerational transmission of the effects of war-related trauma? Australian and New Zealand Journal of Psychiatry, 35(3), 345-351. https://doi.org/10.1046/j.1440-1614.2001.00897.x
Hadi, F., Lai, B. S., & Llabre, M. M. (2013). Life Outcomes Influenced by War-Related Experiences During the Gulf Crisis. Anxiety Stress & Coping. https://doi.org/10.1080/10615806.2013.832219
Karimi Ah, A. A., & Abbasi, G. (2023). The Effectiveness of "Compassion-Focused Therapy" on Guilt and Shame in Women with Eating Disorders. Journal of Health Promotion Management, 13(1), 14-24.
Kotta, I., Dezsi-Benyovszki, A., Kalcza-Janosi, K., Marschalko, E. E., & Kanyaro, K. (2024). Intolerance of Uncertainty and Neuroticism: Transdiagnostic Vulnerabilities and War-Related Safety Preparatory Behavior. Journal of Loss & Trauma. https://doi.org/10.1080/15325024.2024.2407086
Mahmoudpour, A., Dehghanpour, S., Ejadi, S., & Mohamadi, S. (2021). The Effectiveness of Compassion-Focused Therapy on Distress Tolerance and Feeling of Guilt in Mothers of Children with Physical-Motor Disability. counseling_journal, 20(79), 269-289. https://doi.org/10.18502/qjcr.v20i79.7350
Peyvanpour Kaloukhi, M., Amirnia, E., & Rajai, A. (2016). Effectiveness of cognitive-behavioral therapy on improving quality of life and anxiety in individuals with war-related post-traumatic stress disorder.3rd International Conference on Research in Engineering, Science, and Technology https://civilica.com/doc/557638/
Randhawa, A. K., & Vella-Brodrick, D. A. (2025). Online Self-Compassion Interventions and Wellbeing Outcomes: A Systematic Review of RCTs. Mindfulness, 16, 1795-1820. https://doi.org/10.1007/s12671-025-02606-8
Ranjouri, S., Meyer, D., & Bates, G. W. (2025). Self-Compassion Components and Emotional Regulation Strategies as Predictors of Psychological Distress and Well-Being. Behavioral Sciences, 15(11), 1576. https://doi.org/10.3390/bs15111576
Rezagholiyan, M., Nemati, F., & Hashemi, T. (2025). Development of a Model of Students' Subjective Well-Being Based on Attachment Styles, Self-Compassion, and Emotion Regulation Styles with the Mediating Role of Quality of Life. Journal of Adolescent and Youth Psychological Studies (JAYPS), 6(1), 21-33. https://doi.org/10.61838/
Shamsababdi, P. E., & Dehshiri, G. (2024). Self-Compassion, Anxiety and Depression Symptoms; The Mediation of Shame and Guilt. Psychological Reports, 129(1), 127-143. https://doi.org/10.1177/00332941241227525
Takahashi, E., Fukuda, R., Takahashi, T., & Katsuragawa, T. (2025). Self-Compassion, Well-Being, and Body Image Concern in Young Japanese Women: The Role of Positive and Negative Facets of Self-Compassion. PLoS One, 20(11), e0334753. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0334753
Tang, T. L. P., Ibrahim, A. H. S., & West, W. B. (2002). Effects of war-related stress on the satisfaction of human needs: The United States and the Middle East. International Journal of Management Theory and Practices, 3(1), 35-53. https://www.researchgate.net/publication/234118631_
Yılmazer, E., & Çınaroğlu, M. (2024). Transformative Emotional Journeys: Reconceptualizing Guilt, Shame, Hope, and Compassion in Addiction Therapy. Meriç Uluslararası Sosyal Ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, 8(2), 123-156. https://doi.org/10.54707/meric.1473774
دانلودها
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Amineh Jalali, Leila Sadat Modarresi, Parisa Kolahi, Arsalan Barekat, Tayebeh Delshad, Soheila Rahmani (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
