انجمن مطالعات هوش و استعداد پویایی روانشناختی در اختلال های خلقی 2981-1759 در دست انتشار 2026 09 28 Comparison the Effectiveness of Cognitive and Metacognitive Strategies Training and Virtual Reality-Based Mindfulness Training on Academic Procrastination in University Students مقایسه اثربخشی آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی و آموزش ذهن‌آگاهی مبتنی بر واقعیت مجازی بر اهمال‌کاری تحصیلی در دانشجویان 1 15 FA محمدحسین پورفریدون گروه روان‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران پرویز عسگری گروه روان‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران زهرا دشت‌بزرگی گروه روان‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Journal Article 2026 04 06 <p><strong>Objective:</strong> Academic procrastination in university students causes a decline in various functions, especially academic performance. Therefore, the present study was conducted with the aim of comparison the effectiveness of cognitive and metacognitive strategies training and virtual reality-based mindfulness training on academic procrastination in university students.</p> <p><strong>Methodology: </strong>This study was a quasi-experimental with a pretest, posttest and two-month follow-up design including a control group. The population of this research consisted of medical students of Jundishapur University of Medical Sciences in the 2025-6 academic years, which 60 people of them were selected through purposive sampling method and randomly assigned into three equal groups. Each of experimental group underwent eight sessions of 70 minute of cognitive and metacognitive strategies training and virtual reality-based mindfulness training, while during this period the control group received no intervention. To collect data, in addition to a demographic information form were used the Academic Procrastination Questionnaire (Solomon &amp; Rothblum, 1984). The data of this research were analyzed using chi-square, analysis of variance with repeated measures and Bonferroni post hoc test in SPSS-25 software at a significant level of 0.05.</p> <p><strong>Findings: </strong>The results of this research showed that the university students of the experimental and control groups did not differ significantly in terms of gender status and age range (P&gt;0.05). Also, cognitive and metacognitive strategies training in compared to the control group significantly reduced academic procrastination in university students and the results remained in the follow-up phase (P&lt;0.05), but there was no significant difference between the effectiveness of the two intervention methods and between the virtual reality-based mindfulness training method and the control group in reducing academic procrastination in university students and the results remained in the follow-up phase (P&gt;0.05)..</p> <p><strong>Conclusion: </strong>According to the results of this study, to reduce university students' academic procrastination can be used the method of cognitive and metacognitive strategies training.</p> <p><strong>هدف:</strong> اهمال‌کاری تحصیلی در دانشجویان باعث افت عملکردهای مختلف به‌ویژه افت عملکرد تحصیلی در آنان می‌شود. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی و آموزش ذهن‌آگاهی مبتنی بر واقعیت مجازی بر اهمال‌کاری تحصیلی در دانشجویان انجام شد. <strong>روش‌شناسی: </strong>این مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دو ماهه با گروه کنترل بود. جامعه این پژوهش دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در سال تحصیلی 5-1404 بودند که 60 نفر از آنان با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه مساوی جایگزین شدند. هر یک از گروه‌های آزمایش 8 جلسه 70 دقیقه‌ای تحت آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی و آموزش ذهن‌آگاهی مبتنی بر واقعیت مجازی قرار گرفتند و در این مدت گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. برای گردآوری داده‌ها علاوه بر فرم اطلاعات جمعیت‌شناختی از پرسشنامه اهمال‌کاری تحصیلی (سولومون و راث‌بلوم، 1984) استفاده شد. داده‌های این پژوهش با روش‌های خی‌دو، تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS-25 در سطح معناداری 05/0 تحلیل شدند. <strong>یافته‌ها</strong><strong>:</strong><strong> </strong>نتایج این پژوهش نشان داد که دانشجویان گروه‌های آزمایش و کنترل از نظر وضعیت جنسیت و دامنه سنی تفاوت معناداری نداشتند (05/0P&gt;). همچنین، آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی در مقایسه با گروه کنترل کاهش معنادار اهمال‌کاری تحصیلی در دانشجویان شد و نتایج در مرحله پیگیری نیز باقی ماند (05/0P&lt;)، اما بین اثربخشی دو روش مداخله و بین اثربخشی روش آموزش ذهن‌آگاهی مبتنی بر واقعیت مجازی و گروه کنترل در کاهش اهمال‌کاری تحصیلی در دانشجویان تفاوت معناداری وجود نداشت و نتایج در مرحله پیگیری باقی ماند (05/0P&gt;). <strong>نتیجه‌گیری</strong><strong>:</strong><strong> </strong>با توجه به نتایج این مطالعه، برای کاهش اهمال‌کاری تحصیلی دانشجویان می‌توان از روش آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی استفاده نمود.</p> https://maherpub.com/index.php/pdmd/article/download/949/732