انجمن مطالعات هوش و استعداد پویایی روانشناختی در اختلال های خلقی 2981-1759 در دست انتشار 1406 04 01 Comparison of the Effectiveness of Narrative Exposure Therapy and Psychodrama on Trauma-Related Negative Cognitions among Afghan Refugee Women: A Quasi-Experimental Study مقایسه اثربخشی مواجهه‌درمانی روایتی و سایکودرام بر افکار منفی مرتبط با تروما در زنان پناهنده افغان: یک مطالعه نیمه‌آزمایشی 1 21 FA معصومه دلسوز دانشجوی دکتری ، گروه روان‌شناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران. علی پولادی ریشهری دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. مولود کیخسروانی گروه روان‌شناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران. Journal Article 1404 12 09 <p><strong>Objective:</strong> This study aimed to compare the effectiveness of narrative exposure therapy and psychodrama in reducing trauma-related negative cognitions among Afghan refugee women.</p> <p><strong>Methodology: </strong>A quasi-experimental pretest–posttest design with a control group was employed. The study population consisted of Afghan refugee women aged 18 years or older residing in Tehran in 2025. Sixty eligible women were recruited through convenience sampling and randomly allocated by lottery to narrative exposure therapy, psychodrama, and control groups, with 20 participants in each group. Narrative exposure therapy was delivered in ten weekly individual sessions lasting 90–120 minutes, whereas psychodrama was provided in ten weekly 90-minute group sessions. The control group received no intervention during the study period. Data were collected using the Life Events Checklist and the Posttraumatic Cognitions Inventory. Analysis of covariance and Bonferroni-adjusted pairwise comparisons were conducted using SPSS version 27 and JASP version 0.19.</p> <p><strong>Findings:</strong> Analysis of covariance demonstrated a significant and large group effect on trauma-related negative cognitions after controlling for pretest scores (F=64.324, p&lt;0.001, η²=0.749). However, the effects of time, the time-by-pretest interaction, and the time-by-group interaction were not statistically significant (p&gt;0.05). Bonferroni-adjusted comparisons indicated that narrative exposure therapy produced significantly lower negative cognition scores than psychodrama (MD=-4.805, SE=0.575, p&lt;0.001) and the control condition (MD=-6.188, SE=0.566, p&lt;0.001). Psychodrama also resulted in a statistically significant reduction compared with the control group (MD=-1.383, SE=0.554, p=0.049).</p> <p><strong>Conclusion:</strong> Both interventions reduced trauma-related negative cognitions; however, narrative exposure therapy was more effective than psychodrama. The structured reconstruction of life narratives, gradual exposure to traumatic memories, and reprocessing of trauma-related meanings may make narrative exposure therapy a particularly appropriate culturally sensitive intervention for Afghan refugee women.</p> <p><strong>هدف:</strong> پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی مواجهه‌درمانی روایتی و سایکودرام در کاهش افکار منفی مرتبط با تروما در زنان پناهنده افغان انجام شد. <strong>روش‌شناسی: </strong>این پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل زنان پناهنده افغان ۱۸ سال و بالاتر ساکن تهران در سال 2025 بود. تعداد ۶۰ زن واجد شرایط به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و با قرعه‌کشی به‌صورت تصادفی در سه گروه ۲۰ نفری مواجهه‌درمانی روایتی، سایکودرام و کنترل جایگزین شدند. مواجهه‌درمانی روایتی طی ۱۰ جلسه فردی هفتگی ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه‌ای و سایکودرام طی ۱۰ جلسه گروهی هفتگی ۹۰ دقیقه‌ای اجرا شد؛ گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از چک‌لیست رویدادهای زندگی و پرسشنامه شناخت‌های پس از سانحه گردآوری شدند. تحلیل داده‌ها با تحلیل کوواریانس و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزارهای SPSS نسخه 27 و JASP نسخه 0.19 انجام شد. <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که پس از کنترل نمرات پیش‌آزمون، اثر گروه بر افکار منفی مرتبط با تروما معنادار و دارای اندازه اثر بزرگ بود (F=64.324، p&lt;0.001، η²=0.749). بااین‌حال، اثر زمان، تعامل زمان و پیش‌آزمون و تعامل زمان و گروه معنادار نبودند (p&gt;0.05). مقایسه‌های زوجی بونفرونی نشان داد تفاوت مواجهه‌درمانی روایتی با سایکودرام (MD=-4.805، SE=0.575، p&lt;0.001) و گروه کنترل (MD=-6.188، SE=0.566، p&lt;0.001) معنادار بود. همچنین سایکودرام در مقایسه با گروه کنترل کاهش معناداری ایجاد کرد (MD=-1.383، SE=0.554، p=0.049). <strong>نتیجه‌گیری:</strong> هر دو مداخله در کاهش افکار منفی مرتبط با تروما مؤثر بودند، اما مواجهه‌درمانی روایتی اثربخشی بیشتری نشان داد. بازسازی منسجم روایت زندگی، مواجهه تدریجی با خاطرات آسیب‌زا و بازپردازش معانی مرتبط با تروما می‌تواند این درمان را به گزینه‌ای مناسب برای خدمات روان‌شناختی حساس به فرهنگ در زنان پناهنده افغان تبدیل کند.</p> https://maherpub.com/index.php/pdmd/article/download/915/724