انجمن مطالعات هوش و استعداد پویایی روانشناختی در اختلال های خلقی 2981-1759 در دست انتشار 1406 02 01 The Effectiveness of Family Therapy on Cognitive Emotion Regulation and Psychological Capital in Mothers of Children with Anxiety Disorders اثربخشی خانواده‌درمانی بر تنظیم شناختی هیجان و سرمایه روان‌شناختی در مادران کودکان دارای اختلالات اضطرابی 1 18 FA شهناز طاهرزاده گروه روان‌شناسی بالینی، واحد آشتیان، دانشگاه آزاد اسلامی، آشتیان، ایران علی ال یاسین گروه روان‌شناسی بالینی، واحد آشتیان، دانشگاه آزاد اسلامی، آشتیان، ایران Journal Article 1404 12 01 <p><strong>Objective:</strong> This study aimed to determine the effectiveness of cognitive–behavioral family therapy on cognitive emotion regulation and psychological capital in mothers of children with anxiety disorders.</p> <p><strong>Methodology: </strong>This applied quasi-experimental study used a pretest–posttest design with a control group and follow-up phase. The statistical population included mothers of children with anxiety disorders who referred to counseling and psychological service centers in Tehran in 2025. Thirty mothers were selected through convenience sampling and randomly assigned to an experimental group and a control group, with 15 participants in each group. The experimental group received eight 90-minute sessions of cognitive–behavioral family therapy based on the family-oriented Coping Cat protocol, whereas the control group received no intervention during the study period. The research instruments were the Cognitive Emotion Regulation Questionnaire developed by Garnefski et al. and the Psychological Capital Questionnaire developed by Luthans et al. Data were analyzed using the Shapiro–Wilk test, Levene’s test, multivariate analysis of covariance, and univariate analysis of variance in SPSS version 22.</p> <p><strong>Findings:</strong> The multivariate analysis of covariance showed that, after controlling for pretest scores, there was a significant difference between the experimental and control groups in the combined dependent variables. Wilks’ lambda was 0.71, F was 5.22, the significance level was 0.012, and the effect size was 0.28. Univariate analyses further indicated that cognitive–behavioral family therapy had a significant effect on cognitive emotion regulation, F=7.84, p=0.009, η²=0.22. The intervention also had a significant effect on psychological capital, F=6.95, p=0.013, η²=0.20.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> The findings indicate that cognitive–behavioral family therapy can be used as an effective intervention to improve cognitive emotion regulation and enhance psychological capital among mothers of children with anxiety disorders. By modifying dysfunctional thoughts, teaching problem-solving skills, and strengthening resilience, hope, and self-efficacy, this intervention may improve mothers’ capacity to manage emotional pressure and interact more effectively with their children.</p> <p><strong>هدف:</strong> پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی خانواده‌درمانی شناختی–رفتاری بر تنظیم شناختی هیجان و سرمایه روان‌شناختی در مادران کودکان دارای اختلالات اضطرابی انجام شد. <strong>روش‌شناسی: </strong>این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با گروه کنترل و مرحله پیگیری بود. جامعه آماری شامل مادران دارای کودک مبتلا به اختلالات اضطرابی مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره و خدمات روان‌شناختی شهر تهران در سال ۱۴۰۴ بود. نمونه پژوهش شامل ۳۰ نفر بود که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل، هر گروه ۱۵ نفر، جایگزین شدند. گروه آزمایش در هشت جلسه ۹۰ دقیقه‌ای خانواده‌درمانی شناختی–رفتاری مبتنی بر پروتکل خانواده‌محور Coping Cat شرکت کرد، در حالی که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی و همکاران و پرسشنامه سرمایه روان‌شناختی لوثانز و همکاران بود. داده‌ها با استفاده از آزمون شاپیرو–ویلک، آزمون لوین، تحلیل کوواریانس چندمتغیره و تحلیل واریانس تک‌متغیره در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۲ تحلیل شدند. <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که پس از کنترل نمرات پیش‌آزمون، بین دو گروه آزمایش و کنترل در ترکیب متغیرهای وابسته تفاوت معناداری وجود دارد؛ لامبدای ویلکز برابر با ۰/۷۱، F برابر با ۵/۲۲، سطح معناداری برابر با ۰/۰۱۲ و اندازه اثر برابر با ۰/۲۸ بود. همچنین، نتایج تحلیل تک‌متغیره نشان داد خانواده‌درمانی شناختی–رفتاری بر تنظیم شناختی هیجان اثر معنادار دارد؛ F=7.84، p=0.009، η²=0.22. این مداخله همچنین بر سرمایه روان‌شناختی مادران اثر معناداری نشان داد؛ F=6.95، p=0.013، η²=0.20. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> یافته‌ها نشان می‌دهد خانواده‌درمانی شناختی–رفتاری می‌تواند به‌عنوان مداخله‌ای مؤثر برای بهبود تنظیم شناختی هیجان و افزایش سرمایه روان‌شناختی مادران کودکان دارای اختلالات اضطرابی به کار رود. این رویکرد با اصلاح افکار ناکارآمد، آموزش مهارت‌های حل مسئله، تقویت تاب‌آوری، امید و خودکارآمدی، ظرفیت مادران را برای مدیریت فشارهای هیجانی و تعامل مؤثرتر با کودک افزایش می‌دهد.</p> https://maherpub.com/index.php/pdmd/article/download/886/726