انجمن مطالعات هوش و استعداد پویایی روانشناختی در اختلال های خلقی 2981-1759 در دست انتشار 1406 01 01 A Comparison of the Effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy and Reality Therapy on Obsessive-Compulsive Symptoms and Resilience in Mothers of Children with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder مقایسه اثربخشی درمان شناختی–رفتاری و واقعیت‌درمانی بر وسواس فکری–عملی و تاب‌آوری در مادران کودکان مبتلا به اختلال بیش‌فعالی/نقص توجه 1 16 FA یگانه خانی سلطان احمد گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران فرناز فرشباف مانی صفت گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران مهران سلیمانی گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران Journal Article 1404 11 01 <p><strong>Objective:</strong> The present study aimed to compare the effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy (CBT) and Reality Therapy in reducing obsessive-compulsive symptoms and enhancing resilience among mothers of children with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD).</p> <p><strong>Methods and Materials:</strong> This study employed a quasi-experimental design with pretest, posttest, and follow-up phases. The statistical population consisted of all mothers of children with ADHD in Urmia during 2025. A total of 45 participants were selected through convenience sampling and randomly assigned to three groups of 15 participants, including a CBT group, a Reality Therapy group, and a control group. The first experimental group received eight sessions of Cognitive-Behavioral Therapy based on Wildemuth’s model, whereas the second experimental group received eight sessions of Reality Therapy based on Glasser’s approach. The control group received no intervention. Data collection instruments included the Hodgson and Rachman Obsessive-Compulsive Inventory and the Connor–Davidson Resilience Scale. Data were analyzed using mixed analysis of variance and Bonferroni post hoc tests.</p> <p><strong>Findings:</strong> The findings demonstrated that both Cognitive-Behavioral Therapy and Reality Therapy significantly reduced obsessive-compulsive symptoms and significantly increased resilience among mothers of children with ADHD. Significant differences were observed across the pretest, posttest, and follow-up stages in both variables (p &lt; .01). Bonferroni post hoc analysis revealed a significant reduction in obsessive-compulsive symptoms and a significant increase in resilience scores during the posttest and follow-up stages compared to the pretest. Furthermore, Cognitive-Behavioral Therapy showed greater effectiveness than Reality Therapy in reducing obsessive-compulsive symptoms and improving resilience, with higher effect sizes reported for the CBT intervention.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> The results indicate that both Cognitive-Behavioral Therapy and Reality Therapy are effective interventions for improving the psychological well-being of mothers of children with ADHD. However, Cognitive-Behavioral Therapy demonstrated superior effectiveness due to its direct focus on cognitive restructuring, emotional regulation, and coping-skills training.</p> <p><strong>هدف:</strong> پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی–رفتاری و واقعیت‌درمانی بر کاهش وسواس فکری–عملی و افزایش تاب‌آوری در مادران کودکان مبتلا به اختلال بیش‌فعالی/نقص توجه انجام شد. <strong>روش‌شناسی: </strong>پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری بود. جامعه آماری شامل تمامی مادران دارای کودک مبتلا به اختلال بیش‌فعالی/نقص توجه در شهر ارومیه در سال 1403 بود. از میان آنان، 45 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه 15 نفره شامل درمان شناختی–رفتاری، واقعیت‌درمانی و گروه کنترل جایگزین شدند. گروه نخست طی هشت جلسه درمان شناختی–رفتاری مبتنی بر الگوی ویلدرموت و گروه دوم طی هشت جلسه واقعیت‌درمانی مبتنی بر رویکرد گلاسر را دریافت کردند، در حالی که گروه کنترل هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه وسواس فکری–عملی هاجسون و راچمن و مقیاس تاب‌آوری کانر و دیویدسون بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس مختلط و آزمون تعقیبی بنفرونی تحلیل شدند. <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج نشان داد که هر دو مداخله درمان شناختی–رفتاری و واقعیت‌درمانی موجب کاهش معنادار وسواس فکری–عملی و افزایش معنادار تاب‌آوری در مادران کودکان بیش‌فعال شدند. همچنین تفاوت معناداری میان مراحل پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری در متغیرهای مورد مطالعه مشاهده شد (01/0&gt;p). نتایج آزمون تعقیبی بنفرونی نشان داد که میانگین نمرات وسواس در مراحل پس‌آزمون و پیگیری به‌طور معناداری کاهش یافته و میانگین تاب‌آوری افزایش یافته است. علاوه بر این، درمان شناختی–رفتاری در مقایسه با واقعیت‌درمانی اثربخشی بیشتری در کاهش علائم وسواس و ارتقای تاب‌آوری داشت و شدت اثر آن بالاتر گزارش شد. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که هر دو رویکرد درمان شناختی–رفتاری و واقعیت‌درمانی می‌توانند در بهبود وضعیت روان‌شناختی مادران کودکان مبتلا به اختلال بیش‌فعالی/نقص توجه مؤثر باشند، اما درمان شناختی–رفتاری به دلیل تمرکز مستقیم بر اصلاح شناخت‌های ناکارآمد، تنظیم هیجان و آموزش مهارت‌های مقابله‌ای، اثربخشی بیشتری نشان داد.</p> https://maherpub.com/index.php/pdmd/article/download/843/655