انجمن مطالعات هوش و استعداد پویایی روانشناختی در اختلال های خلقی 2981-1759 در دست انتشار 1405 10 01 Comparison of Cognitive Rehabilitation and Pharmacotherapy on Attention and Working Memory in Children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder مقایسه توانبخشی شناختی و دارودرمانی بر توجه و حافظه کاری کودکان مبتلا به اختلال کم‌توجهی/بیش‌فعالی FA زینب اکبری گروه روان شناسی و مشاوره، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران سیدعلی آل یاسین گروه روان شناسی بالینی، واحد آشتیان، دانشگاه آزاد اسلامی، آشتیان، ایران حسن حیدری گروه روان شناسی و مشاوره، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران حسین داوودی گروه روان شناسی و مشاوره، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران Journal Article 1404/11/01 <p><strong>Objective:</strong> The present study aimed to compare the effectiveness of cognitive rehabilitation and pharmacotherapy on attention and working memory in children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD).</p> <p><strong>Methodology: </strong>This study employed a quasi-experimental design with a pretest–posttest follow-up and a control group. The statistical population consisted of children with ADHD in the city of Sari, Iran, who were selected through convenience sampling and randomly assigned to three groups: cognitive rehabilitation, pharmacotherapy, and control, with 15 participants in each group. The research instruments included the Stroop Test for assessing attention and the N-back Test for evaluating working memory. The cognitive rehabilitation group participated in structured cognitive training sessions, whereas the pharmacotherapy group received routine medication treatment prescribed for ADHD. The control group did not receive any intervention during the study period. Data were analyzed using repeated-measures multivariate analysis of variance and Bonferroni post-hoc tests at the significance level of 0.05.</p> <p><strong>Findings:</strong> The findings demonstrated that both cognitive rehabilitation and pharmacotherapy significantly improved attention and working memory scores at the posttest stage compared with the pretest stage (P &lt; 0.001). However, the magnitude of improvement was significantly greater in the cognitive rehabilitation group compared with the pharmacotherapy and control groups. Repeated-measures ANOVA revealed significant effects of time, group, and time-by-group interaction for both attention and working memory variables. Furthermore, Bonferroni comparisons indicated significant differences between pretest and posttest scores as well as between pretest and follow-up scores, whereas no significant difference was observed between posttest and follow-up stages, suggesting the relative stability of treatment effects over time.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> The results suggest that cognitive rehabilitation is an effective and relatively stable intervention for improving attention and working memory in children with ADHD and may demonstrate superiority over pharmacotherapy in certain cognitive indices. Therefore, integrating cognitive rehabilitation as either an independent intervention or a complementary approach alongside pharmacotherapy may enhance cognitive, academic, and behavioral functioning in children with ADHD.</p> <p><strong>هدف:</strong> پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی توانبخشی شناختی و دارودرمانی بر توجه و حافظه کاری کودکان مبتلا به اختلال کم‌توجهی/بیش‌فعالی انجام شد. <strong>روش‌شناسی: </strong>این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با گروه گواه و مرحله پیگیری بود. جامعه آماری شامل کودکان مبتلا به اختلال کم‌توجهی/بیش‌فعالی شهر ساری بود که با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه توانبخشی شناختی، دارودرمانی و گواه (هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون استروپ برای سنجش توجه و آزمون ان‌بک برای ارزیابی حافظه کاری بود. گروه توانبخشی شناختی در جلسات تمرین‌های ساختاریافته شناختی شرکت کردند و گروه دارودرمانی تحت درمان دارویی رایج قرار گرفتند، در حالی که گروه گواه مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیری با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در سطح معناداری 05/0 تحلیل شدند. <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج نشان داد هر دو مداخله توانبخشی شناختی و دارودرمانی موجب بهبود معنادار توجه و حافظه کاری در مرحله پس‌آزمون نسبت به پیش‌آزمون شدند (001/0&gt;P). با این حال، میزان بهبود در گروه توانبخشی شناختی به‌طور معناداری بیشتر از گروه دارودرمانی و گروه گواه بود. یافته‌های تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر نشان داد که اثر زمان، اثر گروه و تعامل زمان و گروه برای متغیرهای توجه و حافظه معنادار است. همچنین نتایج آزمون بونفرونی بیانگر تفاوت معنادار بین مراحل پیش‌آزمون و پس‌آزمون و نیز پیش‌آزمون و پیگیری بود، در حالی که بین پس‌آزمون و پیگیری تفاوت معناداری مشاهده نشد که بیانگر پایداری نسبی اثرات درمان بود. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که توانبخشی شناختی می‌تواند رویکردی مؤثر و پایدار برای بهبود توجه و حافظه کاری کودکان مبتلا به اختلال کم‌توجهی/بیش‌فعالی باشد و در برخی شاخص‌های شناختی نسبت به دارودرمانی برتری داشته باشد. بر این اساس، استفاده از برنامه‌های توانبخشی شناختی به‌عنوان مداخله‌ای مستقل یا مکمل در کنار دارودرمانی می‌تواند در ارتقای عملکرد شناختی، تحصیلی و رفتاری این کودکان مؤثر واقع شود.</p> https://maherpub.com/index.php/pdmd/article/download/836/654