انجمن مطالعات هوش و استعداد پویایی روانشناختی در اختلال های خلقی 2981-1759 4 زمستان 1404 2026 03 21 The Effectiveness of Cognitive-Behavioral Couple Therapy on Marital Burnout and Interpersonal Emotion Regulation اثربخشی زوج‌درمانی شناختی‌رفتاری بر فرسودگی زناشویی و تنظیم هیجان بین‌فردی 1 20 FA علی آرمان کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی بالینی، واحد علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. فاطمه اعظمی کارشناسی ارشد، گروه روان‌شناسی شخصیت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. نگار بابائی کارشناسی ارشد، گروه روان‌شناسی عمومی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. فاطمه رجبی کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی عمومی، واحد ابهر، دانشگاه آزاداسلامی، ابهر، ایران. ارسلان برکت دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی سلامت، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی ، تنکابن، ایران. Journal Article 2025 10 23 <p><strong>Objective:</strong> The present study aimed to determine the effectiveness of cognitive-behavioral couple therapy on marital burnout and interpersonal emotion regulation among couples referring to counseling centers and psychological clinics in Tehran.</p> <p><strong>Methodology: </strong>This study was a quasi-experimental research with a pretest-posttest-follow-up design and a control group. The statistical population included couples referring to counseling centers and psychological clinics in Tehran in 2025. The sample consisted of 30 couples selected through available and purposive sampling and randomly assigned to an experimental group and a control group, with 15 couples in each group. The experimental group received eight sessions of cognitive-behavioral couple therapy, while the control group received no structured intervention during this period. Data were collected using the Marital Burnout Questionnaire and the Interpersonal Emotion Regulation Questionnaire. Data analysis was conducted using repeated-measures analysis of variance and Bonferroni post hoc test in SPSS version 26.</p> <p><strong>Findings:</strong> The results of repeated-measures ANOVA showed that the effect of time on marital burnout was significant, F = 142.35, p &lt; 0.001, η² = 0.835. The group effect was also significant, F = 24.88, p &lt; 0.001, η² = 0.470. Moreover, the time × group interaction effect on marital burnout was significant, F = 118.59, p &lt; 0.001, η² = 0.809. For interpersonal emotion regulation, the effect of time, F = 96.42, p &lt; 0.001, η² = 0.775, the group effect, F = 21.53, p &lt; 0.001, η² = 0.435, and the time × group interaction effect, F = 89.27, p &lt; 0.001, η² = 0.761, were significant. Bonferroni comparisons indicated significant changes in the experimental group from pretest to posttest and from pretest to follow-up, while the posttest-follow-up differences were not significant.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> The findings indicated that cognitive-behavioral couple therapy significantly reduced marital burnout and improved interpersonal emotion regulation among couples. The stability of changes at follow-up suggests that this intervention can be used as an effective and practical approach in counseling and family therapy centers for couples experiencing marital difficulties.</p> <p><strong>هدف:</strong> هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی زوج‌درمانی شناختی‌رفتاری بر فرسودگی زناشویی و تنظیم هیجان بین‌فردی زوجین مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره و کلینیک‌های روان‌شناختی شهر تهران بود. <strong>روش‌شناسی: </strong>پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری همراه با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل زوجین مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره و کلینیک‌های روان‌شناختی شهر تهران در سال ۱۴۰۴ بود. نمونه پژوهش شامل ۳۰ زوج بود که به روش نمونه‌گیری در دسترس و هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه، هر گروه ۱۵ زوج، جایگزین شدند. گروه آزمایش طی هشت جلسه زوج‌درمانی شناختی‌رفتاری دریافت کرد و گروه گواه در این مدت مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه فرسودگی زناشویی و پرسشنامه تنظیم هیجان بین‌فردی گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ انجام شد. <strong>یافته‌ها: </strong>نتایج تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر نشان داد که اثر زمان بر فرسودگی زناشویی معنادار بود، F = 142.35، p &lt; 0.001، η² = 0.835. اثر گروه نیز معنادار بود، F = 24.88، p &lt; 0.001، η² = 0.470. همچنین اثر متقابل زمان و گروه بر فرسودگی زناشویی معنادار شد، F = 118.59، p &lt; 0.001، η² = 0.809. در متغیر تنظیم هیجان بین‌فردی نیز اثر زمان، F = 96.42، p &lt; 0.001، η² = 0.775، اثر گروه، F = 21.53، p &lt; 0.001، η² = 0.435، و اثر متقابل زمان و گروه، F = 89.27، p &lt; 0.001، η² = 0.761، معنادار بود. نتایج بونفرونی نشان داد که تغییرات گروه آزمایش از پیش‌آزمون به پس‌آزمون و از پیش‌آزمون به پیگیری معنادار بود، اما تفاوت پس‌آزمون و پیگیری معنادار نبود. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج پژوهش نشان داد که زوج‌درمانی شناختی‌رفتاری می‌تواند به‌طور معناداری فرسودگی زناشویی را کاهش دهد و تنظیم هیجان بین‌فردی را در زوجین بهبود بخشد. پایداری تغییرات در مرحله پیگیری نشان می‌دهد که این مداخله می‌تواند به‌عنوان رویکردی مؤثر و کاربردی در مراکز مشاوره و درمان خانواده برای زوجین دارای مشکلات زناشویی مورد استفاده قرار گیرد.</p> https://maherpub.com/index.php/pdmd/article/download/791/699