انجمن مطالعات هوش و استعداد پویایی روانشناختی در اختلال های خلقی 2981-1759 4 زمستان 1404 1404 11 08 Evaluation and Presentation of a Model for Improving the Quality of Life of Older Adults Using a Biopsychosocial Approach and Alzheimer’s Disease Prevention ارزیابی و ارائه الگوی ارتقای کیفیت زندگی سالمندان با رویکرد زیستی–روانی–اجتماعی و پیشگیری از آلزایمر 1 18 FA لیلا جباری دانشجوی دکتری، گروه روان‌شناسی سلامت، پردیس بین الملل کیش، دانشگاه تهران، تهران، ایران غلامعلی افروز استاد ، گروه روانشناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران سیمین حسینیان استاد، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران Journal Article 1404/06/11 <p><strong>Objective:</strong> This study aimed to design and conceptualize an operational biopsychosocial model to enhance the quality of life of older adults living in care centers and to prevent cognitive decline and Alzheimer’s disease.</p> <p><strong>Methodology: </strong>A causal-comparative, retrospective design was employed involving 40 older adults residing in care centers in northern Tehran, including 20 cognitively healthy individuals and 20 individuals diagnosed with Alzheimer’s disease at late stage I to mid-stage II. Data were collected over six months using observation, interviews, and standardized instruments assessing cognitive status, geriatric depression, activities of daily living, sleep quality, quality of life, general health, social support, and social participation. Descriptive statistics and inferential analyses, including univariate and multivariate analyses of variance, were applied.</p> <p><strong>Findings: </strong>Multivariate analysis revealed a statistically significant difference between healthy older adults and those with Alzheimer’s disease in the overall combination of biopsychosocial variables. Participants with Alzheimer’s disease demonstrated significantly poorer cognitive status, daily functioning, sleep quality, overall quality of life, social support, and social participation. No significant group differences were observed in depression, general health, or perceived loneliness. Effect size indices indicated that cognitive status and social participation accounted for the largest between-group differences.</p> <p><strong>Conclusion: </strong>The findings support the biopsychosocial approach as an effective framework for understanding functional disparities in aging and for developing preventive and supportive interventions, emphasizing that integrated biological, psychological, and social strategies are essential for improving quality of life and mitigating Alzheimer’s disease progression in older adults.</p> <p><strong>هدف:</strong> هدف این مطالعه طراحی و تبیین یک الگوی عملیاتی مبتنی بر رویکرد زیستی–روانی–اجتماعی برای ارتقای کیفیت زندگی سالمندان مقیم مراکز مراقبتی و پیشگیری از افت شناختی و اختلال آلزایمر بود. <strong>روش‌شناسی: </strong>این پژوهش به‌صورت علی–مقایسه‌ای و پس‌رویدادی بر روی ۴۰ سالمند مقیم مراکز مراقبتی شمال تهران انجام شد که شامل ۲۰ سالمند سالم و ۲۰ سالمند مبتلا به آلزایمر در مراحل پایانی مرحله اول تا میانه مرحله دوم بیماری بودند. داده‌ها طی شش ماه و از طریق مشاهده، مصاحبه و پرسشنامه‌های استاندارد شامل وضعیت ذهنی، افسردگی سالمندان، فعالیت‌های روزمره زندگی، کیفیت خواب، کیفیت زندگی، سلامت عمومی، حمایت اجتماعی و مشارکت اجتماعی گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و روش‌های استنباطی شامل تحلیل واریانس تک‌متغیره و چندمتغیره انجام گرفت. <strong>یافته‌ها: </strong>نتایج تحلیل واریانس چندمتغیره نشان داد که تفاوت معناداری بین سالمندان مبتلا به آلزایمر و سالمندان سالم در ترکیب کلی متغیرهای زیستی، روانی و اجتماعی وجود دارد. به‌طور مشخص، سالمندان مبتلا به آلزایمر در وضعیت ذهنی، فعالیت‌های روزمره زندگی، کیفیت خواب، کیفیت زندگی، حمایت اجتماعی و مشارکت اجتماعی نمرات پایین‌تری داشتند، در حالی که تفاوت معناداری در افسردگی، سلامت عمومی و احساس تنهایی بین دو گروه مشاهده نشد. بیشترین اندازه اثر مربوط به وضعیت ذهنی و مشارکت اجتماعی بود. <strong>نتیجه‌گیری</strong><strong>:</strong><strong> </strong>یافته‌ها نشان می‌دهد که رویکرد زیستی–روانی–اجتماعی چارچوبی کارآمد برای تبیین تفاوت‌های عملکردی سالمندان و طراحی مداخلات پیشگیرانه محسوب می‌شود و ارتقای هم‌زمان ابعاد جسمی، روانی و اجتماعی می‌تواند نقش مؤثری در بهبود کیفیت زندگی و کاهش خطر پیشرفت آلزایمر در سالمندان ایفا کند.</p> https://maherpub.com/index.php/pdmd/article/download/688/535