انجمن مطالعات هوش و استعداد پویایی روانشناختی در اختلال های خلقی 2981-1759 4 زمستان 1404 1404 10 01 Comparison of the Effectiveness of Emotional Schema Therapy and Mindfulness Training on Feelings of Shame and Guilt in Victims of Intimate Partner Violence مقایسه اثربخشی طرحواره‌درمانی هیجانی و آموزش ذهن‌آگاهی بر احساس شرم و گناه در قربانیان خشونت شریک عاطفی 1 17 FA سعید کلامی گروه روانشناسی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران آیت اله کریمی باغملک گروه مشاوره و روانشناسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران Journal Article 1404/04/01 <p><strong>Objective:</strong> This study aimed to compare the effectiveness of emotional schema therapy and mindfulness training in reducing feelings of shame and guilt among victims of intimate partner violence.</p> <p><strong>Methods and Materials: </strong>The study employed a quasi-experimental design with pre-test, post-test, and control groups. The statistical population consisted of married women referred to family care centers under the Tehran Welfare Organization during 2022–2023. Using purposive sampling, 45 women were selected and randomly assigned to two experimental groups—emotional schema therapy and mindfulness training (15 participants each)—and one control group (15 participants). Data were collected using the Guilt and Shame Proneness Scale by Cohen et al. (1995). Emotional schema therapy sessions (Khiyabani, 2024) were implemented for the first experimental group, and mindfulness-based cognitive therapy sessions (Salehi-Eshtarjani, 2023) for the second. Data analysis was performed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA) in SPSS version 27.</p> <p><strong>Findings: </strong>The results indicated a statistically significant difference between the two therapeutic approaches (p&lt;0.05). Both emotional schema therapy and mindfulness training effectively reduced feelings of shame and guilt, but emotional schema therapy produced significantly greater improvement. The effect size was 0.43, indicating that approximately 43% of the variance in shame and guilt could be explained by group membership. Bonferroni post-hoc tests confirmed that both interventions were superior to the control group, with emotional schema therapy showing the strongest effect.</p> <p><strong>Conclusion: </strong>Both interventions proved effective in alleviating feelings of shame and guilt among women exposed to intimate partner violence; however, emotional schema therapy demonstrated a more substantial and enduring effect. These findings suggest that schema-based emotional interventions can serve as a valuable therapeutic strategy for family therapists in addressing psychological consequences of domestic violence.</p> <p><strong>هدف:</strong> هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی دو روش درمانی نوین ـ طرحواره‌درمانی هیجانی و آموزش ذهن‌آگاهی ـ بر کاهش احساس شرم و گناه در زنان قربانی خشونت شریک عاطفی بود. <strong>روش‌شناسی:</strong> این پژوهش از نوع نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل زنان متأهل مراجعه‌کننده به مراکز مراقبت از خانواده وابسته به بهزیستی شهر تهران در سال ۱۴۰۱–۱۴۰۲ بود. با روش نمونه‌گیری هدفمند، ۴۵ زن انتخاب و به‌طور تصادفی در سه گروه جایگزین شدند: دو گروه آزمایشی (طرحواره‌درمانی هیجانی و آموزش ذهن‌آگاهی، هر یک با ۱۵ نفر) و یک گروه کنترل (۱۵ نفر). ابزار پژوهش، پرسشنامه احساس شرم و گناه کوهن و همکاران (۱۹۹۵) بود. برای گروه آزمایش نخست، جلسات آموزشی طرحواره‌درمانی هیجانی بر اساس پروتکل خیابانی (۱۴۰۳) و برای گروه دوم، جلسات شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر اساس پروتکل صالحی اشترجانی (۱۴۰۲) برگزار شد. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) و نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۷ تحلیل گردید. <strong>یافته‌ها</strong><strong>:</strong><strong> </strong>نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد بین اثر دو روش درمانی بر احساس شرم و گناه تفاوت معناداری وجود دارد (p&lt;0.05). هر دو مداخله سبب کاهش معنی‌دار احساس شرم و گناه در شرکت‌کنندگان شدند، اما میزان کاهش در گروه طرحواره‌درمانی هیجانی به‌طور قابل توجهی بیشتر از گروه آموزش ذهن‌آگاهی بود. اندازه اثر به‌دست‌آمده برابر با 43 درصد بود که نشان‌دهنده تأثیر چشمگیر نوع مداخله در تبیین واریانس احساس شرم و گناه است. نتایج آزمون تعقیبی بونفرونی نیز تأیید کرد که هر دو مداخله نسبت به گروه کنترل اثربخش بوده‌اند، اما طرحواره‌درمانی هیجانی بیشترین بهبود را ایجاد کرده است. <strong>نتیجه‌گیری</strong><strong>:</strong><strong> </strong>نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که هر دو روش طرحواره‌درمانی هیجانی و آموزش ذهن‌آگاهی در کاهش احساس شرم و گناه قربانیان خشونت شریک عاطفی مؤثر هستند، اما طرحواره‌درمانی هیجانی تأثیر عمیق‌تری دارد. این یافته‌ها اهمیت استفاده از رویکردهای هیجانی در درمان آسیب‌های روانی ناشی از خشونت خانگی را برجسته می‌سازد و می‌تواند راهنمای مداخلات بالینی برای درمانگران خانواده باشد.</p> https://maherpub.com/index.php/pdmd/article/download/602/516