انجمن مطالعات هوش و استعداد پویایی روانشناختی در اختلال های خلقی 2981-1759 4 2025 06 28 Investigating the Impact of Video Games on Achievement Emotions and Academic Motivation with the Mediating Role of Cognitive Strategies in Male Middle School Students in Tehran بررسی تاثیر بازی‌های رایانه ای بر هیجان‌های پیشرفت و انگیزش تحصیلی با نقش میانجی راهبردهای شناختی در دانش آموزان پسر دبیرستانی دوره اول شهر تهران 199 214 10.61838/kman.pdmd.4.2.15 FA پروین میرزائی استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Journal Article 2025 03 05 <p><strong>Objective:</strong> This study aimed to investigate the impact of computer games on achievement emotions and academic motivation among male middle school students in Tehran, with the mediating role of cognitive strategies.</p> <p><strong>Methodology: </strong>The research was applied in nature and employed a descriptive-correlational design using path analysis. The study population included male students in the first cycle of secondary schools in Tehran during the 2020–2021 academic year. A multi-stage cluster random sampling method was used to select 356 students from four randomly chosen schools in District 6 of Tehran. After data screening, 315 valid responses were analyzed. Four instruments were administered online: Harter’s Academic Motivation Scale, Pekrun’s Achievement Emotions Questionnaire, the Cognitive Strategies Questionnaire by Dawson and McInerney, and a researcher-made measure of daily gaming time. Data were analyzed using Pearson correlation, regression analysis, and Hayes’ bootstrapping method for mediation testing.</p> <p><strong>Findings: </strong>Computer game usage showed significant negative correlations with positive emotions (r = -0.18), intrinsic motivation (r = -0.23), extrinsic motivation (r = -0.17), organization strategies (r = -0.25), and semantic elaboration (r = -0.27). It had a significant positive correlation with negative emotions (r = 0.22). Regression results showed that gaming negatively predicted intrinsic motivation (β = -0.097, p = 0.041) and positively predicted negative emotions (β = 0.158, p = 0.004). Organization strategies significantly mediated the effects of gaming on positive emotions (indirect effect = -0.13, p = 0.02), negative emotions (0.06, p = 0.04), and intrinsic motivation (-0.14, p = 0.02), but not on extrinsic motivation (p = 0.12).</p> <p><strong>Conclusion: </strong>The findings suggest that excessive computer game use adversely affects students’ emotional and motivational states, both directly and indirectly through reduced use of cognitive strategies.</p> <p><strong>هدف:</strong> هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر بازی‌های رایانه‌ای بر هیجان‌های پیشرفت و انگیزش تحصیلی در میان دانش‌آموزان پسر مقطع متوسطه اول شهر تهران با نقش میانجی راهبردهای شناختی بود.</p> <p><strong>روش‌شناسی:</strong> این پژوهش از نوع کاربردی و با روش توصیفی-همبستگی (تحلیل مسیر) انجام شده است. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پسر دوره اول متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۰–۱۳۹۹ بود. نمونه‌گیری به روش تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انجام گرفت و ۳۵۶ نفر از چهار مدرسه پسرانه در منطقه ۶ شهر تهران انتخاب شدند. پس از پالایش داده‌ها، ۳۱۵ پرسشنامه معتبر تحلیل شد. ابزارهای گردآوری داده شامل پرسشنامه انگیزش تحصیلی هارتر، پرسشنامه هیجانات پیشرفت پکران، پرسشنامه راهبردهای شناختی داوسون و مک اینری، و پرسشنامه محقق‌ساخته برای سنجش زمان بازی بود. داده‌ها با آزمون همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون و تحلیل میانجی‌گری به روش بوت‌استروپ (هایس) تحلیل شدند.</p> <p><strong>یافته‌ها: </strong>بین استفاده از بازی‌های رایانه‌ای با هیجانات مثبت (r = -0.18)، انگیزش درونی (r = -0.23)، انگیزش بیرونی (r = -0.17)، راهبرد سازماندهی (r = -0.25) و بسط معنایی (r = -0.27) رابطه منفی و معنادار مشاهده شد. همچنین بین بازی‌های رایانه‌ای و هیجانات منفی رابطه مثبت معنادار وجود داشت (r = 0.22). نتایج رگرسیون نشان داد بازی‌های رایانه‌ای پیش‌بینی‌کننده منفی برای انگیزش درونی (β = -0.097، p = 0.041) و پیش‌بینی‌کننده مثبت برای هیجانات منفی (β = 0.158، p = 0.004) بودند. راهبرد سازماندهی نقش میانجی معناداری بین بازی و هیجانات مثبت (اثر غیرمستقیم = -0.13، p = 0.02)، هیجانات منفی (0.06، p = 0.04) و انگیزش درونی (-0.14، p = 0.02) ایفا کرد، اما در رابطه با انگیزش بیرونی معنادار نبود (p = 0.12).</p> <p><strong>نتیجه‌گیری</strong><strong>:</strong> نتایج نشان داد استفاده مفرط از بازی‌های رایانه‌ای به‌طور مستقیم و غیرمستقیم (از طریق کاهش راهبردهای شناختی) بر هیجانات تحصیلی و انگیزش دانش‌آموزان تأثیر منفی دارد.</p> https://maherpub.com/index.php/pdmd/article/download/486/371