انجمن مطالعات هوش و استعداد پویایی روانشناختی در اختلال های خلقی 2981-1759 3 2024 11 16 The Effectiveness of Dialectical Behavior Therapy on Improving Cognitive Flexibility, Relationship Beliefs, and Rumination in Individuals with Marital Dissatisfaction اثربخشی رفتار درمانی دیالکتیک بر بهبود انعطاف پذیری شناختی، باورهای ارتباطی و نشخوار فکری افراد دارای نارضایتی زناشویی 275 291 10.61838/kman.pdmd.3.3.20 FA علی یاهوئی دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران. معصومه اسلامی استادیار،گروه روانشناسی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران. محمود آزادی استادیار، گروه مشاوره ،مؤسسه آموزش عالی حکمت رضوی،مشهد، ایران. Journal Article 2024 09 05 <p><strong>Objective: </strong>This study aimed to examine the effectiveness of Dialectical Behavior Therapy (DBT) on improving cognitive flexibility, relationship beliefs, and reducing rumination in individuals with marital dissatisfaction.</p> <p><strong>Methodology: </strong>The research is applied in nature and employs a quasi-experimental design with a pre-test and post-test, including a control group. The statistical population consisted of all individuals with marital dissatisfaction in Bojnord City who visited welfare counseling centers in 2024 and scored as dissatisfied on the Olson Marital Satisfaction Test. Convenience sampling was used, and the sample size comprised 40 participants randomly assigned to an experimental group (20 participants) and a control group (20 participants). Data were collected using the Cognitive Flexibility Inventory by Dennis and Vander Wal (2010), the Relationship Beliefs Questionnaire by Eidelson and Epstein (1981), and the Rumination Questionnaire by Nolen-Hoeksema (1991). The experimental group participated in 10 sessions of 90-minute Dialectical Behavior Therapy, based on McKay et al. (2012), conducted in a group format. The control group received no intervention. Data were analyzed using repeated measures analysis of variance with SPSS23 software.</p> <p><strong>Findings: </strong>The results demonstrated that Dialectical Behavior Therapy significantly improved cognitive flexibility, relationship beliefs, and reduced rumination in individuals with marital dissatisfaction. There were meaningful differences between the experimental and control groups for these variables.</p> <p><strong>Conclusion: </strong>Dialectical Behavior Therapy can be considered an effective intervention for enhancing cognitive flexibility, fostering positive relationship beliefs, and reducing rumination among individuals with marital dissatisfaction. These findings highlight the importance of incorporating innovative therapeutic approaches to address psychological and relational issues in couples.</p> <p><strong>هدف: </strong>این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی رفتار درمانی دیالکتیک بر بهبود انعطاف‌پذیری شناختی، باورهای ارتباطی و کاهش نشخوار فکری در افراد دارای نارضایتی زناشویی انجام شد.</p> <p><strong>روش‌شناسی:</strong> این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش تحقیق، نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری شامل کلیه افراد دارای نارضایتی زناشویی شهر بجنورد بود که در سال 1403 به مراکز مشاوره بهزیستی مراجعه کردند و در آزمون نارضایتی زناشویی اولسون نمره نارضایتی دریافت کردند. روش نمونه‌گیری در دسترس از میان این افراد استفاده شد و حجم نمونه شامل 40 نفر بود که به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (20 نفر) و کنترل (20 نفر) تقسیم شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و وندروال (2010)، پرسشنامه باورهای ارتباطی آیدلسن و اپستین (1981) و پرسشنامه نشخوار فکری نولن-هوکسما (1991) بود. گروه آزمایش در 10 جلسه 90 دقیقه‌ای رفتار درمانی دیالکتیکی بر اساس پروتکل مک‌کی و همکاران (1391) شرکت کرد، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس مکرر و نرم‌افزار SPSS23 انجام شد.</p> <p><strong>یافته‌ها: </strong>نتایج نشان داد رفتار درمانی دیالکتیک به‌طور معناداری باعث بهبود انعطاف‌پذیری شناختی، باورهای ارتباطی و کاهش نشخوار فکری در افراد دارای نارضایتی زناشویی شد. تفاوت‌های معناداری بین گروه آزمایش و کنترل در این متغیرها مشاهده شد.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری: </strong>رفتار درمانی دیالکتیک می‌تواند به‌عنوان یک مداخله مؤثر برای بهبود انعطاف‌پذیری شناختی، تقویت باورهای ارتباطی مثبت و کاهش نشخوار فکری در افراد با نارضایتی زناشویی به کار گرفته شود. این نتایج نشان‌دهنده اهمیت استفاده از روش‌های درمانی نوین در بهبود مسائل روان‌شناختی و روابط زوجین است.</p> https://maherpub.com/index.php/pdmd/article/download/236/191