انجمن مطالعات هوش و استعداد پویایی روانشناختی در اختلال های خلقی 2981-1759 3 پیاپی 10 1403 06 14 Applying Grounded Theory in Explaining the Process of Public Acceptance of Pseudo-Psychology: Presenting a Middle-Range Theory کاربست نظریه برخاسته از داده‌ها در تبیین فرآیند اقبال عمومی به روان‌شناسی کاذب: ارائه یک نظریه میانی 228 255 FA نفیسه افتخاری دانشجوی دکتری، گروه مشاوره و روانشناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران. محمدعلی رحمانی استادیار، گروه مشاوره و روانشناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران. کیوان صالحی دانشیار، گروه روشها و برنامه ریزی آموزشی و درسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Journal Article 1403 03 03 <p><strong>Objective: </strong>This study aims to identify the process driving the increasing public inclination toward pseudo-psychology services within society and to propose strategies for mitigating its consequences.</p> <p><strong>Methodology:</strong> A systematic grounded theory approach was employed for this purpose. Data were collected using semi-structured interviews with 24 experts and informants selected through purposive sampling. The data were analyzed through a three-phase coding process—open, axial, and selective.</p> <p><strong>Findings:</strong> Following open coding and the extraction of 476 open codes, these codes were reviewed and consolidated, combined, or eliminated based on similarities and differences, resulting in 113 final codes. The 113 final codes were categorized into 79 sub-categories and 16 categories, which were organized into a paradigmatic model illustrating the increased public acceptance of pseudo-psychology services. The six dimensions of this model include the core category (social superficiality, deceptive appearance, exploitation of insufficient public knowledge), causal conditions (weak performance of psychology-related organizations, the appeal of pseudo-psychology services, accessibility of pseudo-psychology services), contextual factors (the spread of pseudo-psychology in virtual spaces, the public’s tendency for quick psychology services, characteristics of pseudo-psychology consumers), intervening factors (economic factors, social beliefs), strategies (passivity, exploitation by professionals, ignoring issues arising from the spread of pseudo-psychology), and consequences (cultural degradation, weakening of psychology’s standing, reduced community mental health).</p> <p><strong>Conclusion:</strong> The study’s findings indicate that pseudo-psychology is not merely confined to certain individuals’ names but refers to a range of deceptive, populist, and oversight-averse activities that, under the guise of ambiguity, parallel work, negligence by authorities, and audience ignorance, provide a broad, superficial, and arbitrary array of psychological-consulting activities.</p> <p><strong>هدف: </strong>در پژوهش حاضر تلاش شده‌است تا فرآیند افزایش گرایش عمومی به استفاده از خدمات روان‌شناسی کاذب در جامعه را جهت ارائه راهکار شناسایی کند.</p> <p><strong>روش‌شناسی:</strong> بدین‌منظور از روش نظریه ‌برخاسته از داده‌ها-طرح نظام‌مند استفاده‌ شد. داده‌ها با استفاده از فن مصاحبه نیمه‌ساختارمند با 24 نفر از خبرگان و اطلاع‌رسان‌ها که از طریق نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده بودند، گردآوری شده و مبتنی بر شیوه سه مرحله‌ای کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل گردید.</p> <p><strong>یافته‌ها</strong>: پس از انجام کدگذاری باز و استخراج 476 کد باز این کدها یک‌بار دیگر مرور شده و بر اساس شباهت‌ها و تفاوت‌ها با هم ترکیب، ادغام و یا حذف شدند و در نهایت 113 کد نهایی باقی ماند. 113 کد نهایی به 79 زیرمقوله و 16 مقوله طبقه‌بندی شد که در قالب الگوی پارادایمی افزایش اقبال عمومی به خدمات روان‌شناسی کاذب نشان داده شد. ابعاد شش‌گانه این الگو شامل مقوله محوری (سطحی‌نگری اجتماعی شده، ظاهر فریبنده، سوءاستفاده از اطلاعات ناکافی افراد جامعه)، شرایط علّی (ضعف عملکرد جامعه روان‌شناسی و سازمان‌های مرتبط، جذابیت خدمات روان‌شناسی کاذب، دسترسی‌پذیری خدمات روان‌شناسی کاذب)، عوامل زمینه‌ای (گسترش نفوذ خدمات روان‌شناسی کاذب در فضای مجازی، تمایل مردم به دریافت خدمات روان‌شناسی زودبازده، ویژگی‌های مخاطبان روان‌شناسی کاذب)، عوامل مداخله‌گر (عوامل اقتصادی، باورهای اجتماعی)، راهبردها (انفعال، سوءاستفاده متخصصان، نادیده‌انگاری مسائل ایجاد‌شده درپی رواج روان‌شناسی کاذب) و تبعات (تنزل سطح فرهنگ جامعه، تضعیف جایگاه روان‌شناسی، کاهش سطح سلامت روان اجتماع) است.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری: </strong>نتایج پژوهش نشان می‌دهد که روان‌شناسی کاذب صرفاً در حیطه نام برخی از افراد معرفی‌شده محدود نمی‌شود و به مجموعه فعالیت‌های فریبنده، عامه‌پسند و پایش‌گریزی اطلاق‌می‌گردد که در سایه ابهام، موازی‌کاری، کم‌کاری متولیان و ناآگاهی مخاطبان، ضمن کم‌توجهی به اصول حرفه‌ای، اخلاقی و ارزش‌های بنیادین، به ارائه مجموعه‌‌‌ای گسترده، ظاهرپسند و سلیقه‌ای از فعالیت‌های روان‌شناختی ـ مشاوره‌ای می‌پردازد.</p> https://maherpub.com/index.php/pdmd/article/download/225/187