انجمن مطالعات هوش و استعداد پویایی روانشناختی در اختلال های خلقی 2981-1759 3 1403 07 25 Psychometric Properties of the Treatment Self-Regulation Questionnaire in Patients with Type II Diabetes ویژگیهای روان‌سنجی پرسشنامه خودتنظیمی درمان در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو 169 181 10.61838/kman.pdmd.3.3.14 FA فرهاد تنهای رشوانلو دکتری روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی، موسسه آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی شاندیز، مشهد، ایران هادی صمدیه استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران (نویسنده مسئول). آذر نجفی کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی، موسسه آموزش عالی حکیم طوس، مشهد، ایران Journal Article 1403 04 09 <p><strong>Background and Objective: </strong>The current research aimed to explore the psychometric properties of the Treatment Self-Regulation Questionnaire (TSRQ) in patients with type II diabetes.</p> <p><strong>Methods and Materials:</strong> The research adopted a developmental approach and fell within the scope of descriptive and test validation studies. The participants were type 2 diabetes patients from Mashhad, collected during the autumn of 2012. Two separate groups, one with 201 and another with 283 subjects, were assembled through convenience sampling. They were asked to fill out several instruments, including the TSRQ, Perceived Competence Scale (PCS), Subjective Vitality Scale (SVS), Satisfaction With Life Scale (SWLS), and Kessler's Psychological Distress Scale (K6). Data analysis was performed using exploratory and confirmatory factor analyses, as well as multiple regression and multivariate analysis of variance, with the aid of SPSS 27 and Amos 24.</p> <p><strong>Findings:</strong> Analysis revealed that the TSRQ is bifactorial, comprising autonomous and controlled regulation factors. The variance was 81.58% in medication adherence and glycemic control and 85.40% in dietary adherence and physical activity. Confirmatory factor analysis provided further validation of this structure. Reliability was confirmed through Cronbach's alpha and split-half reliability tests. Predictive validity was established for perceived competence, subjective vitality, life satisfaction, and psychological distress. No significant correlation was found between fasting blood sugar levels and the self-regulation dimensions of diabetes treatment (P&lt;0.05). Additionally, significant variances in self-regulation were observed across variables such as duration of diabetes, gender, age, marital status, educational background, and employment status (P&lt;0.01).</p> <p><strong>Conclusion:</strong> The TSRQ appears to possess robust psychometric qualities for patients with type 2 diabetes, making it a valuable tool for assessing and enhancing their self-management and regulatory capabilities.</p> <p><strong>زمینه و هدف:</strong> هدف از پژوهش حاضر بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه خودتنظیمی درمان (TSRQ) در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو بود.</p> <p><strong>روش و مواد:</strong> این پژوهش توسعه‌ای و از نظر روش گردآوری داده‌ها در زمره مطالعات توصیفی و اعتباریابی آزمون قرار داشت. جامعه آماری پژوهش را بیماران مبتلا به دیابت نوع دو شهر مشهد در پائیز 1402 تشکیل می‌دادند. دو گروه نمونه 201 نفری و 283 نفری از این بیماران به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و پرسشنامه­های خودتنظیمی درمان (TSRQ)، شایستگی ادراک شده (PCS)، سرزندگی ذهنی (SVS)، رضایت از زندگی (SWLS) و فشار روانی (K6) را تکمیل کردند. تجزیه و تحلیل داده با تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی، رگرسیون چندگانه و تحلیل واریانس چندمتغیره و با استفاده از نرم‌افزار های SPSS.₂₇ و Amos.₂₄ انجام شد.</p> <p><strong>یافته­ ها:</strong> نتایج نشان داد که پرسشنامه خودتنظیمی درمان (TSRQ) از ساختاری دو عاملی برخوردار است. واریانس تبیین شده برای بعد<em> رعایت</em> <em>رژیم دارویی و کنترل قندخون </em>برابر با 58/81 درصد و در بعد <em>برنامه غذایی و فعالیت بدنی </em>برابر با 40/85 درصد<em> </em>بود. تحلیل عاملی تاییدی نیز این ساختار را تأیید کرد. همسانی درونی مقیاس با آلفای کرونباخ و دو نیمه کردن به تأیید رسید. روایی پیش بین در ارتباط با شایستگی ادراک شده، سرزندگی، رضایت از زندگی و فشار روانی در سطح مطلوبی قرار داشت (01/0&gt;P). بین قندخون ناشتا (FBS) با هیچ یک از ابعاد خودتنظیمی درمان دیابت رابطه معناداری وجود نداشت (05/0&lt;P). تحلیل واریانس چندمتغیره نیز تفاوت‌هایی را بر حسب سال‌های ابتلا به دیابت، جنسیت، سن، وضعیت تأهل، میزان تحصیلات و وضعیت اشتغال تفاوت‌های معناداری در خودتنظیمی دیابت نشان داد (01/0&gt;P).</p> <p><strong>نتیجه­ گیری:</strong> به نظر می‌رسد، پرسشنامه خودتنظیمی درمان (TSRQ) در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو از ویژگی‌های روان‌سنجی مناسبی برخوردار بوده و می­تواند در ارزیابی توانایی خودمدیریتی و خودتنظیمی این بیماران و کمک به بهبود آنان سودمند واقع شود.</p> https://maherpub.com/index.php/pdmd/article/download/204/179